Kirasını ödemiyor, geceleri de uyutmuyor! İnsan kendi evinde rahat edemez mi? Eder. Ama kendi kafasının içinde rahat etmesi mümkün değil! Çünkü beynimizin içinde öyle bir kiracı yaşıyor ki ne kira veriyor ne aidat ödüyor ne de gece saat on ikiden sonra gürültü yapmama kuralına uyuyor. Üstelik ev sahibi de biziz, kiracı da biziz. Tahliye kararı çıkaramıyoruz! Geçen gün yatağa girdim. Saat 23.00. Yarın erken kalkacağım, güzelce uyuyacağım. Tam gözlerimi kapattım, beynim toplantı çağrısı yaptı.

“Arkadaşlar, acil bir konumuz var. 2014 yılında komşuya neden öyle baktık?”

            Yahu kardeşim, adam çoktan taşınmış! Belki başka şehre yerleşti, belki evlendi, belki de o bakışı hiç fark etmedi. Ama beynim olayın peşini bırakmıyor. Sanki uluslararası bir soruşturma yürütüyoruz.

Sabaha karşı saat 03.17'de hâlâ savunma hazırlıyorum.

“Sayın hâkim, o gün biraz yorgundum. Bakışımın yanlış anlaşılması tamamen göz kapaklarımın kontrolüm dışında hareket etmesinden kaynaklanmıştır!”

Beyin ise kararını vermiş: Suçlusun!

            İnsan geçmişi hatırlamak için hafızasını kullanır, kendini cezalandırmak için beynini. Üstelik beynimizin çalışma sistemi çok ilginç. Gün içinde önemli bir işi unutabiliriz. Anahtarı nereye koyduğumuzu hatırlamayız. Markete gidip alacağımız üç şeyden ikisini unuturuz. Ama on yıl önce söylediğimiz saçma bir cümleyi yüksek çözünürlükte hatırlarız.

Beynimiz sanki şöyle çalışıyor:

“Elektrik faturasının son ödeme tarihi mi? Unuttum efendim. Ama 2017'de düğünde yaptığınız dansı bütün ayrıntılarıyla arşivledim. İsterseniz görüntülü sunum hazırlayabilirim.”

            Bir de duşta aklımıza gelen cevaplar var. Biriyle tartışırız, o anda tek kelime edemeyiz. Eve gelir, duşa gireriz. İşte o an beynimiz açılır!

“Şunu deseydim var ya, masadan kalkamazdı!”

Ardından daha iyisi gelir:

“Hayır, şöyle deseydim herkes alkışlardı!”

            Beş dakika sonra kendimizi dünya münazara şampiyonu ilan ederiz. Tek sorun, rakibimizin orada olmaması. Adam hayatına devam ediyor, biz banyoda kariyer yapıyoruz.

            Psikolojide geçmiş olayları tekrar tekrar düşünmeye ruminasyon deniyor. Özellikle olumsuz düşüncelerin sürekli tekrarlanması insanı yorabiliyor. Geçmişi değerlendirmek bazen ders çıkarmamızı sağlar ama aynı sahneyi yüzüncü kez oynatmak, bitmiş diziyi baştan izleyip finalin değişmesini beklemeye benzer.
            Bizim beyin ise finali değiştiremeyince dizinin yeni sezonunu çekiyor! Gelelim gelecekle ilgili kuruntularımıza… Daha ortada hiçbir sorun yokken beynimiz bütün ihtimalleri masaya yatırır. Patron yarın görüşmek isterse kesin işten çıkarılacağız. Arkadaş mesajımıza geç cevap verdiyse bize küsmüştür. Telefon iki kere çaldıysa kötü bir haber vardır. Banka mesaj attıysa zaten kötü haber olduğu kesindir; bu konuda beynimizin kuruntu yapmasına gerek bile yoktur!

            Beynimiz bazen bizi tehlikelere karşı korumaya çalışırken en küçük ihtimali felaket senaryosuna dönüştürebiliyor. Oysa bir düşüncenin aklımıza gelmesi, onun gerçek olduğu anlamına gelmez. Ama bunu beynimize anlatmak kolay mı?

“Ya başıma kötü bir şey gelirse?” diye sorar.

“Gelmezse?” dersiniz.

Bu defa susar. İki saniye sonra yeniden başlar:

“Peki, gelmezse neden gelmedi?”

            İşte o an anlıyorsunuz ki kafanızdaki kiracı yalnızca sorun çıkarmıyor, sorun çıkmadığında da kendisine iş yaratıyor. Bence insan beynine bir kullanım sözleşmesi hazırlanmalı.

 

İlk madde şöyle olmalı: Gece 00.00'dan sonra geçmişe dönük soruşturma yapmak yasaktır.

İkinci madde: Kullanıcı uyumaya çalışırken eski sevgililer, utanç verici anılar ve henüz yaşanmamış felaketler sırayla gündeme getirilemez.

Üçüncü madde: Duşta bulunan zekâ, günlük hayatta da kullanılmalıdır.

Dördüncü madde: Her düşünce ciddiye alınmak zorunda değildir. Bazıları yalnızca beynin mesai saatini doldurma çabasıdır.

            Sonuç olarak hepimizin kafasının içinde bir kiracı var. Kimi sürekli geçmişi kurcalıyor, kimi geleceği felaketleştiriyor, kimi de henüz yaşanmamış tartışmalarda kendisini galip ilan ediyor. Ben artık kendi beynimle anlaşma yapmaya karar verdim.

Ona dedim ki:

“Bak kardeşim, bu kafanın tapusu bende. Gece uyuyacağım. Eski dosyaları kapat, gereksiz toplantıları iptal et. Aksi hâlde seni başka bir düşünceye kiraya veririm!”

Beynimden cevap geldi:

“Tamam.”

            Bir rahatladım ki sormayın! Sonra içimden bir ses sordu:

“Acaba neden bu kadar çabuk kabul etti?”
Ve toplantı yeniden başladı…